Zo werken zonnepanelen
Alles wat je wilt weten vóór je zonnepanelen koopt, in gewone taal. Hoe een paneel werkt, wat de celtypen betekenen, waarom glas-glas en garanties ertoe doen, en een woordenlijst voor elk begrip uit de vergelijker. De voorbeelden komen uit de 20 panelen die daar staan.
Bijgewerkt op . De getallen hieronder volgen elke dag de panelen en prijzen in de vergelijker.
Kort antwoord
Een zonnepaneel zet licht om in gelijkstroom, en een omvormer maakt daar wisselstroom van voor je huis. Wat je niet direct gebruikt, gaat via de meterkast het net op. Op een gunstig dak levert 1 Wp circa 0,85 tot 0,95 kWh per jaar, dus een paneel van 445 Wp, de middenmoot hier, zo'n 380 tot 420 kWh.
Zonnepanelen in cijfers
De site rekent deze cijfers elke dag opnieuw uit de vergelijker. Laatst veranderd op .
- Panelen in de vergelijker
- 20plus 11 omvormers en systemen
- Mediaanprijs per Wp
- € 0,26over 14 panelen met een winkelprijs, incl. btw
- Goedkoopste per Wp
- € 0,13Trina Solar Vertex S+ 450 Wp Full Black (glas-glas)
- Vermogen per paneel
- 420 tot 490 Wpde middelste 445 Wp
- Glas-glas
- 11 van 2015 zijn full black
- Celtype
- 15 TOPCon4 back-contact, 1 HJT
- Prijzen in 30 dagen
- 2 goedkoper, 2 duurdervan 16 producten die al 30 dagen gevolgd worden, per winkel
Prijzen incl. btw uit de dagelijkse prijscontrole, alleen het paneel. Elk cijfer heeft een eigen link.
Hoe werkt een zonnepaneel?
Een zonnepaneel bestaat uit tientallen zonnecellen van silicium. Valt er licht op zo'n cel, dan komen er elektronen in beweging, en dat is gelijkstroom. Een omvormer zet die gelijkstroom om in wisselstroom voor je huis. Wek je meer op dan je op dat moment verbruikt, dan gaat het overschot via de meterkast naar het stroomnet.
Zonnepanelen heten officieel PV-panelen (van photovoltaic), en je komt ze ook tegen als zonnestroompanelen of zonnecellen. Alle 20 panelen hier vallen daaronder. Een zonneboiler of zonnecollector is iets anders; die maken warm water, en daar gaat deze site niet over.
Drie dingen bepalen samen hoeveel een paneel oplevert:
- Het vermogen in wattpiek (Wp): wat het paneel maximaal kan leveren. Moderne panelen voor woningen zitten rond de 420 tot 460 Wp.
- De ligging van je dak: een zuiddak onder een hoek van circa 35 graden vangt het meest. In Nederland levert 1 Wp op een gunstig dak circa 0,85 tot 0,95 kWh per jaar op (bron: Milieu Centraal); op een oost-westdak zo'n 10 tot 15% minder.
- Schaduw: zelfs een schoorsteen of dakkapel kan de opbrengst merkbaar drukken. Optimizers, micro-omvormers of schaduwtolerante panelen (back-contact) beperken die schade.
Wat heb je nodig naast de panelen?
- Een omvormer. De keuze tussen een string-omvormer, micro-omvormers of optimizers hangt af van schaduw, de vorm van je dak en je batterijplannen. Dit bepaalt een flink deel van de systeemprijs én of je systeem toekomstklaar is; vergelijk de populairste systemen in mijn omvormer-vergelijker (met Koppel-score).
- Montagemateriaal en arbeid. Op een schuin dak gaan panelen op haken en rails; op een plat dak in een opstelling met ballast.
- Ruimte in de meterkast. Meestal is een aparte groep nodig; bij grotere systemen soms een verzwaring of drie-fase-aansluiting.
- Melding bij je netbeheerder. De installateur (of jijzelf) registreert de installatie op energieleveren.nl.
Hoeveel zonnepanelen heb ik nodig?
Kort antwoord
Deel je jaarverbruik door wat één paneel op jouw dak oplevert. Bij 2.900 kWh, het gemiddelde huishouden, en een schuin dak naar het zuidoosten of zuidwesten kom je met panelen van 445 Wp op 8 stuks. Na 2027 loont het niet meer om fors meer op te wekken dan je zelf gebruikt.
Hoeveel panelen heb jij nodig?
Met panelen van 445 Wp heb je er zo'n 8 nodig. Samen wekken ze ongeveer 3.200 kWh per jaar op. Alleen de panelen kosten dan rond € 900, tegen de middelste prijs in de vergelijker; omvormer en montage komen erbij.
Wat verandert er als salderen stopt?
Kort antwoord
Tot en met 2026 streep je teruggeleverde stroom weg tegen stroom die je koopt. Vanaf 1 januari 2027 krijg je voor teruggeleverde stroom alleen nog een terugleververgoeding van je leverancier, en veel leveranciers rekenen daarnaast terugleverkosten. Zelf gebruiken wat je opwekt wordt dus belangrijker dan zoveel mogelijk opwekken.
- € 0,30 per kWh, gesaldeerd of zelf gebruikt
- € 0,07 per kWh teruggeleverd, 2.450 kWh
In dat voorbeeld wekken 10 panelen 3.500 kWh per jaar op en gebruik je 30 procent daarvan direct zelf. Tot en met 2026 is alles via saldering circa € 0,30 per kWh waard, samen zo'n € 1.050, mits je over het jaar minstens zoveel stroom verbruikt als je opwekt. Vanaf 2027 levert de zelf gebruikte stroom nog steeds € 0,30 per kWh op, maar de 2.450 kWh die je teruglevert bij 7 cent nog maar circa € 170, en dat is zonder terugleverkosten. Rekent je leverancier die wel, of is de vergoeding lager, dan blijft er minder over. Met 50 procent eigen verbruik, bijvoorbeeld door overdag te wassen of met een thuisbatterij, loopt het weer op. De rekenmodule rekent het voor jouw dak uit.
Celtypen: TOPCon, HJT en back-contact
De celtechnologie bepaalt het rendement, het gedrag bij warmte en het uiterlijk van het paneel. De drie typen die je nu vooral tegenkomt:
Glas-glas of glas-folie?
Bij een glas-glas paneel liggen de cellen tussen twee lagen glas. Bij glas-folie zit er een kunststof folie op de achterkant. Glas-glas is beter beschermd tegen vocht, hagel en microscheurtjes, degradeert langzamer en krijgt daarom vaak langere garanties. Vroeger waren glas-glas panelen duidelijk duurder en zwaarder; met modern dun gehard glas (2 mm of minder) is dat verschil grotendeels verdwenen. Voor wie lang in zijn huis blijft wonen is glas-glas meestal de betere keus; in de vergelijker filter je er eenvoudig op.
De Zeker-score uitgelegd
Vrijwel elk paneel adverteert met "25 of 30 jaar garantie", maar dat gaat bijna altijd over de vermogensgarantie. De verschillen zitten in de kleine lettertjes. De Zeker-score vat drie feiten samen in één score van 0 tot 6 punten:
- Productgarantie (garantie op het paneel zelf, inclusief defecten): 25 jaar of langer = 2 punten, 20 tot 24 jaar = 1 punt, korter = 0 punten.
- Vermogensbehoud na 25 jaar volgens de fabrieksgarantie: 90% of meer = 2 punten, 88,5% of meer = 1 punt, minder = 0 punten.
- Uitvoering: glas-glas = 2 punten, glas-folie = 0 punten.
De score is volledig op openbare specificaties gebaseerd en niet door fabrikanten te beïnvloeden. Een lage Zeker-score zegt iets over de garantie en niets over de kwaliteit. De productgaranties hier lopen van 12 tot 40 jaar en de vermogensgaranties van 25 tot 40 jaar; bij een scherpe prijs per Wp kan een kortere garantie een prima afweging zijn.
Waar let je op vóór je koopt?
- Prijs per wattpiek. Deel de paneelprijs door het vermogen. Alles onder circa € 0,15 per Wp is scherp, boven € 0,30 zit je in het premiumsegment. Bedenk wel dat de panelen maar een deel van de totaalprijs zijn; montage en omvormer wegen bij kleine systemen zwaarder.
- Past het op je dak? Een paneel is circa 1,8 bij 1,1 meter. Bij weinig ruimte loont een hoog rendement, zie de beste panelen voor een klein dak.
- Garanties: product versus vermogen. Vraag altijd naar de productgarantie en wie die afhandelt (fabrikant, importeur of installateur). Een garantie is zoveel waard als de partij die hem geeft; kies bij twijfel een merk dat al lang in Europa actief is.
- De omvormer telt mee. Omvormers gaan gemiddeld 10 tot 15 jaar mee, korter dan de panelen. Reken op één vervanging tijdens de levensduur van het systeem.
- Meerdere offertes. Vraag er minstens drie aan en vergelijk welke pánelen er precies in staan; daar helpt mijn vergelijker bij. Kies een installateur met een erkenning (zoals InstallQ) en controleer reviews.
- Verzekering en VvE. Meld de installatie bij je opstalverzekeraar. In een appartement heb je toestemming van de VvE nodig.
- Regels en saldering. De salderingsregeling stopt per 1 januari 2027; lees wat dat betekent op Regels & subsidies.
Slim combineren: zonnepanelen, thuisbatterij en warmtepomp
Een zonnepaneel zelf is "dom", het levert gewoon stroom zodra er licht op valt. De slimmigheid zit in wat erachter hangt: de omvormer, een energiemanagementsysteem (EMS) en de apparaten die je ermee aanstuurt. Juist nu de salderingsregeling per 2027 stopt, wordt dit belangrijk, want elke kWh die je zelf gebruikt is dan circa € 0,30 waard, terwijl terugleveren nog maar een paar cent oplevert.
- Met een thuisbatterij. Twee routes: een hybride omvormer waar panelen én batterij op aansluiten (vooral logisch bij nieuwe installaties), of een AC-gekoppelde of plug-in batterij die via de slimme meter (P1-poort) je overschot meet en werkt met élk merk panelen. Zie voor de batterijkeuze mijn zustersite Batterijmaatje.nl.
- Met een warmtepomp of boiler. Veel warmtepompen zijn SG-ready: een EMS kan ze een seintje geven om extra te draaien wanneer je panelen meer opwekken dan je huis verbruikt. De warmte sla je op in het boilervat of de vloer; dat is per kWh goedkoper dan opslag in een batterij, omdat er geen omzetverliezen zijn. Kies bij een nieuwe warmtepomp liever een model met Modbus of EEBUS: SG-ready werkt met twee schakelcontacten en kent daardoor vier standen, terwijl Modbus en EEBUS ook temperaturen, vermogens en storingsmeldingen doorgeven. Op mijn zustersite staat per warmtepomp welke van de drie hij spreekt. Warmtepompen vergelijken op subsidie, geluid en koppelbaarheid doe je op mijn zustersite Warmtepompmaatje.
- De regie: een EMS. Een energiemanagementsysteem (van je omvormer-, batterij- of thermostaatmerk, of zelf gebouwd met Home Assistant) bewaakt de P1-meterstand en verdeelt je overschot slim: eerst het huis, dan de warmtebuffer of batterij, en pas daarna het net. Reken op € 150 tot € 600 voor hardware en installatie. In de praktijk werkt de koppeling het soepelst als omvormer, batterij en energiemanager van hetzelfde merk zijn.
- Zonder extra apparaten. Ook simpel eigen verbruik helpt al, zoals wasmachine en vaatwasser overdag draaien, de auto op zonnige middaguren laden. Mijn rekenmodule laat zien wat een hoger eigen verbruik oplevert.
Bronnen: Zonnefabriek over SG-ready contacten · Warmtepomp-kosten.nl over SG-ready en EMS · Solar Magazine: Vereniging Eigen Huis test EMS'en.
Klopt het dat…?
Vier dingen die je vaak hoort over zonnepanelen, nagelopen met de cijfers van de panelen hier.
Zijn zonnepanelen na 2027 nog rendabel?
Ja, alleen komt het voordeel dan vooral uit de stroom die je zelf gebruikt. In het rekenvoorbeeld hierboven is dat circa € 485 per jaar voor 10 panelen. Tien panelen kosten in de vergelijker rond € 1.130, zonder omvormer en montage. Wat het voor jouw dak betekent, staat in de rekenmodule.
Moet je snel kopen voordat salderen stopt?
Er is geen reden tot haast. Een systeem dat vóór 1 januari 2027 wordt geplaatst, profiteert tot die datum van saldering, en daarna gelden voor iedereen dezelfde regels. Belangrijker dan de datum is dat je niet fors meer opwekt dan je verbruikt, zie hoeveel panelen.
Is een full black paneel minder goed?
Het levert een fractie minder op, omdat het donkerder is en daardoor iets warmer wordt. Hoeveel, zie je aan de temperatuurcoëfficiënt die per paneel in de vergelijker staat. Van de 20 panelen hier zijn er 15 full black.
Heb je bij schaduw micro-omvormers nodig?
Niet per se. Optimizers doen hetzelfde per paneel met één centrale omvormer, en back-contact panelen verdragen schaduw van zichzelf beter; daarvan staan er 4 in de vergelijker. Welke omvormer bij jouw dak past, zie je in de omvormer-vergelijker.
Woordenlijst
Alle begrippen uit de vergelijker, kort uitgelegd.
Klaar voor de volgende stap? Doe de keuzehulp voor een advies op maat, of vergelijk alle panelen op prijs per Wp, rendement en Zeker-score.
Bronnen: Milieu Centraal · Rijksoverheid · datasheets van de genoemde fabrikanten.