Zo werken zonnepanelen

Alles wat je wilt weten vóór je zonnepanelen koopt, in gewone taal. Hoe een paneel werkt, wat de celtypen betekenen, waarom glas-glas en garanties ertoe doen, en een woordenlijst voor elk begrip uit de vergelijker. De voorbeelden komen uit de 20 panelen die daar staan.

Bijgewerkt op . De getallen hieronder volgen elke dag de panelen en prijzen in de vergelijker.

Kort antwoord

Een zonnepaneel zet licht om in gelijkstroom, en een omvormer maakt daar wisselstroom van voor je huis. Wat je niet direct gebruikt, gaat via de meterkast het net op. Op een gunstig dak levert 1 Wp circa 0,85 tot 0,95 kWh per jaar, dus een paneel van 445 Wp, de middenmoot hier, zo'n 380 tot 420 kWh.

Zonnepanelen in cijfers

De site rekent deze cijfers elke dag opnieuw uit de vergelijker. Laatst veranderd op .

Panelen in de vergelijker
20plus 11 omvormers en systemen
Mediaanprijs per Wp
€ 0,26over 14 panelen met een winkelprijs, incl. btw
Vermogen per paneel
420 tot 490 Wpde middelste 445 Wp
Glas-glas
11 van 2015 zijn full black
Celtype
15 TOPCon4 back-contact, 1 HJT
Prijzen in 30 dagen
2 goedkoper, 2 duurdervan 16 producten die al 30 dagen gevolgd worden, per winkel

Prijzen incl. btw uit de dagelijkse prijscontrole, alleen het paneel. Elk cijfer heeft een eigen link.

Hoe werkt een zonnepaneel?

Een zonnepaneel bestaat uit tientallen zonnecellen van silicium. Valt er licht op zo'n cel, dan komen er elektronen in beweging, en dat is gelijkstroom. Een omvormer zet die gelijkstroom om in wisselstroom voor je huis. Wek je meer op dan je op dat moment verbruikt, dan gaat het overschot via de meterkast naar het stroomnet.

Zonnepanelen heten officieel PV-panelen (van photovoltaic), en je komt ze ook tegen als zonnestroompanelen of zonnecellen. Alle 20 panelen hier vallen daaronder. Een zonneboiler of zonnecollector is iets anders; die maken warm water, en daar gaat deze site niet over.

Drie dingen bepalen samen hoeveel een paneel oplevert:

Zonlicht valt op het paneel, de omvormer maakt er wisselstroom van, het huis gebruikt wat het nodig heeft en het overschot gaat via de meter naar het net paneel gelijkstroom omvormer wisselstroom huis net overschot
Wat het huis niet direct gebruikt, gaat via de meter naar het net.

Wat heb je nodig naast de panelen?

Hoeveel zonnepanelen heb ik nodig?

Kort antwoord

Deel je jaarverbruik door wat één paneel op jouw dak oplevert. Bij 2.900 kWh, het gemiddelde huishouden, en een schuin dak naar het zuidoosten of zuidwesten kom je met panelen van 445 Wp op 8 stuks. Na 2027 loont het niet meer om fors meer op te wekken dan je zelf gebruikt.

Hoeveel panelen heb jij nodig?

Met panelen van 445 Wp heb je er zo'n 8 nodig. Samen wekken ze ongeveer 3.200 kWh per jaar op. Alleen de panelen kosten dan rond € 900, tegen de middelste prijs in de vergelijker; omvormer en montage komen erbij.

Wat verandert er als salderen stopt?

Kort antwoord

Tot en met 2026 streep je teruggeleverde stroom weg tegen stroom die je koopt. Vanaf 1 januari 2027 krijg je voor teruggeleverde stroom alleen nog een terugleververgoeding van je leverancier, en veel leveranciers rekenen daarnaast terugleverkosten. Zelf gebruiken wat je opwekt wordt dus belangrijker dan zoveel mogelijk opwekken.

Opbrengst per jaar in het rekenvoorbeeld van regels en subsidies, afgerond.

In dat voorbeeld wekken 10 panelen 3.500 kWh per jaar op en gebruik je 30 procent daarvan direct zelf. Tot en met 2026 is alles via saldering circa € 0,30 per kWh waard, samen zo'n € 1.050, mits je over het jaar minstens zoveel stroom verbruikt als je opwekt. Vanaf 2027 levert de zelf gebruikte stroom nog steeds € 0,30 per kWh op, maar de 2.450 kWh die je teruglevert bij 7 cent nog maar circa € 170, en dat is zonder terugleverkosten. Rekent je leverancier die wel, of is de vergoeding lager, dan blijft er minder over. Met 50 procent eigen verbruik, bijvoorbeeld door overdag te wassen of met een thuisbatterij, loopt het weer op. De rekenmodule rekent het voor jouw dak uit.

Celtypen: TOPCon, HJT en back-contact

De celtechnologie bepaalt het rendement, het gedrag bij warmte en het uiterlijk van het paneel. De drie typen die je nu vooral tegenkomt:

TOPCon (N-type). De huidige standaard. N-type silicium met een extra oxidelaagje: hoog rendement (in deze vergelijking 21,7 tot 23,5%), lage degradatie en een scherpe prijs. De meeste panelen in mijn vergelijker zijn TOPCon.
HJT (heterojunctie). Combineert kristallijn en amorf silicium. Sterkste punt: de beste prestaties bij warmte (lage temperatuurcoëfficiënt) en zeer lage degradatie. Vaak in het premiumsegment, zoals REC.
Back-contact (IBC, ABC, HPBC). Alle elektrische contacten zitten aan de achterkant van de cel. Voordelen: het hoogste rendement (tot 24,5% in deze vergelijking), een egaal zwart uiterlijk zonder zichtbare lijntjes en vaak betere schaduwtolerantie. Voorbeelden: AIKO (ABC), LONGi (HPBC) en Maxeon (IBC).
PERC (P-type). De vorige generatie. Nog steeds prima panelen, maar nieuwe systemen worden vrijwel altijd met N-type technologie gebouwd, omdat die meer oplevert en langzamer veroudert.

Glas-glas of glas-folie?

Bij een glas-glas paneel liggen de cellen tussen twee lagen glas. Bij glas-folie zit er een kunststof folie op de achterkant. Glas-glas is beter beschermd tegen vocht, hagel en microscheurtjes, degradeert langzamer en krijgt daarom vaak langere garanties. Vroeger waren glas-glas panelen duidelijk duurder en zwaarder; met modern dun gehard glas (2 mm of minder) is dat verschil grotendeels verdwenen. Voor wie lang in zijn huis blijft wonen is glas-glas meestal de betere keus; in de vergelijker filter je er eenvoudig op.

De Zeker-score uitgelegd

Vrijwel elk paneel adverteert met "25 of 30 jaar garantie", maar dat gaat bijna altijd over de vermogensgarantie. De verschillen zitten in de kleine lettertjes. De Zeker-score vat drie feiten samen in één score van 0 tot 6 punten:

De score is volledig op openbare specificaties gebaseerd en niet door fabrikanten te beïnvloeden. Een lage Zeker-score zegt iets over de garantie en niets over de kwaliteit. De productgaranties hier lopen van 12 tot 40 jaar en de vermogensgaranties van 25 tot 40 jaar; bij een scherpe prijs per Wp kan een kortere garantie een prima afweging zijn.

Waar let je op vóór je koopt?

Slim combineren: zonnepanelen, thuisbatterij en warmtepomp

Een zonnepaneel zelf is "dom", het levert gewoon stroom zodra er licht op valt. De slimmigheid zit in wat erachter hangt: de omvormer, een energiemanagementsysteem (EMS) en de apparaten die je ermee aanstuurt. Juist nu de salderingsregeling per 2027 stopt, wordt dit belangrijk, want elke kWh die je zelf gebruikt is dan circa € 0,30 waard, terwijl terugleveren nog maar een paar cent oplevert.

Bronnen: Zonnefabriek over SG-ready contacten · Warmtepomp-kosten.nl over SG-ready en EMS · Solar Magazine: Vereniging Eigen Huis test EMS'en.

Klopt het dat…?

Vier dingen die je vaak hoort over zonnepanelen, nagelopen met de cijfers van de panelen hier.

Zijn zonnepanelen na 2027 nog rendabel?

Ja, alleen komt het voordeel dan vooral uit de stroom die je zelf gebruikt. In het rekenvoorbeeld hierboven is dat circa € 485 per jaar voor 10 panelen. Tien panelen kosten in de vergelijker rond € 1.130, zonder omvormer en montage. Wat het voor jouw dak betekent, staat in de rekenmodule.

Moet je snel kopen voordat salderen stopt?

Er is geen reden tot haast. Een systeem dat vóór 1 januari 2027 wordt geplaatst, profiteert tot die datum van saldering, en daarna gelden voor iedereen dezelfde regels. Belangrijker dan de datum is dat je niet fors meer opwekt dan je verbruikt, zie hoeveel panelen.

Is een full black paneel minder goed?

Het levert een fractie minder op, omdat het donkerder is en daardoor iets warmer wordt. Hoeveel, zie je aan de temperatuurcoëfficiënt die per paneel in de vergelijker staat. Van de 20 panelen hier zijn er 15 full black.

Heb je bij schaduw micro-omvormers nodig?

Niet per se. Optimizers doen hetzelfde per paneel met één centrale omvormer, en back-contact panelen verdragen schaduw van zichzelf beter; daarvan staan er 4 in de vergelijker. Welke omvormer bij jouw dak past, zie je in de omvormer-vergelijker.

Woordenlijst

Alle begrippen uit de vergelijker, kort uitgelegd.

Wattpiek (Wp). Het maximale vermogen van een paneel onder standaard testomstandigheden (vol zonlicht, 25 °C). In de Nederlandse praktijk levert 1 Wp circa 0,85 tot 0,95 kWh per jaar op een gunstig dak.
Kilowattuur (kWh). De eenheid van energie op je energierekening. Een gemiddeld huishouden verbruikt circa 2.900 kWh per jaar.
Rendement. Het percentage van het zonlicht dat een paneel omzet in stroom. Moderne panelen halen 21 tot 23%. Hoger rendement betekent meer vermogen per vierkante meter dak; mijn sterrenscore "opbrengst per m² dak" is hierop gebaseerd (22% rendement = circa 220 Wp per m²).
Omvormer (string-omvormer). Zet de gelijkstroom van de panelen om in wisselstroom voor je huis. Bij een string-omvormer hangen de panelen in serie: goedkoop en efficiënt, maar schaduw op één paneel drukt de hele reeks.
Micro-omvormer. Kleine omvormer per paneel (bekend van Enphase). Elk paneel presteert onafhankelijk: ideaal bij schaduw of panelen in meerdere richtingen, wel duurder.
Optimizer. Elektronica per paneel die het maximale uit elk paneel haalt, gecombineerd met een centrale omvormer (bekend van SolarEdge). Tussenvorm tussen string en micro.
Bifaciaal. Paneel dat ook via de achterkant licht opvangt. Levert vooral extra op bij een plat dak met een lichte ondergrond (grind, wit dakleer); op een schuin dak is de winst klein.
Full black. Volledig zwart paneel: zwarte cellen, zwarte folie of glas én zwart frame. Mooier op het dak, maar door de donkere achtergrond iets warmer en daardoor een fractie minder opbrengst dan hetzelfde paneel met witte achterzijde.
Degradatie. De geleidelijke afname van het vermogen door veroudering. Moderne N-type panelen verliezen circa 1% in het eerste jaar en daarna 0,3 tot 0,4% per jaar; de fabrikant garandeert daar een ondergrens bij.
Vermogensgarantie. Garantie dat het paneel na een aantal jaren (meestal 25 of 30) nog een minimumpercentage van het oorspronkelijke vermogen levert, bijvoorbeeld 87,4% na 30 jaar. Niet te verwarren met de productgarantie, die defecten aan het paneel zelf dekt en per merk varieert van 12 tot 40 jaar.
Temperatuurcoëfficiënt. Hoeveel vermogen een paneel verliest per graad boven 25 °C, bijvoorbeeld -0,29% per °C. Dichter bij nul is beter: op een hete zomerdag kan een paneel 60 °C worden en scheelt dit enkele procenten opbrengst. HJT- en back-contact panelen scoren hier het best.
Salderen. Teruggeleverde stroom wegstrepen tegen afgenomen stroom op je jaarafrekening. Salderen mag tot en met 31 december 2026; per 1 januari 2027 stopt de regeling. Zie Regels & subsidies.
Terugleververgoeding. Wat je leverancier betaalt voor stroom die je (na het salderen, of na 2027 voor alle teruggeleverde stroom) aan het net levert. Verschilt sterk per leverancier.
Terugleverkosten. Kosten die sommige leveranciers rekenen aan klanten met zonnepanelen, vast per maand of per teruggeleverde kWh. Vergelijk dit bij het kiezen van een energiecontract.
Vermogensdichtheid (Wp per m²). Hoeveel wattpiek er per vierkante meter paneel past. Volgt direct uit het rendement en bepaalt hoeveel vermogen je op een klein dak kwijt kunt.
Energiemanagementsysteem (EMS). Slimme software of een kastje dat via de slimme meter (P1-poort) je opwek en verbruik volgt en apparaten aanstuurt: batterij laden, warmtepomp extra laten draaien of de auto laden zodra er zonneoverschot is. Verkrijgbaar van omvormer- en batterijmerken, energieleveranciers, of zelf te bouwen met Home Assistant.
SG-ready (Smart Grid ready). Standaardaansluiting op veel warmtepompen waarmee een extern systeem de warmtepomp in een van vier standen kan zetten, van tijdelijk blokkeren tot extra draaien bij zonneoverschot. Basaal maar breed ondersteund; Modbus of EEBUS biedt rijkere aansturing.
Hybride omvormer. Omvormer waar zowel de zonnepanelen als een thuisbatterij rechtstreeks op aansluiten. Efficiënt (één apparaat, minder omzetverliezen) en vooral logisch bij nieuwe installaties; een AC-gekoppelde batterij is juist flexibeler bij een bestaand systeem.

Klaar voor de volgende stap? Doe de keuzehulp voor een advies op maat, of vergelijk alle panelen op prijs per Wp, rendement en Zeker-score.

Bronnen: Milieu Centraal · Rijksoverheid · datasheets van de genoemde fabrikanten.